• Milliyet•
meral tamer
• Keynes geri döndü, Marx zaten hep aramızdaydı
25 Haziran Perşembe 2009

Lord Skidelsky’ye göre küresel krizin bir daha tekrarlamaması için üniversitelerin ekonomi bölümleri lağvedilmeli
Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi ve Habertürk gazetesi yazarı Soli Özel, bir süre önce John Maynard Keynes’le ilgili, çok ödüllü, 3 ciltlik biyografinin yazarı, tarihçi ve ekonomi profesörü Lord Robert Skidelsky’e bir e-posta gönderir ve üniversitede bir konuşma yapmaya davet eder.
Tam o günlerde Keynes’le ilgili biyog-rafinin 3. cildini bitiren ve Türkiye’ye daha önce hiç gelmemiş olan, gelmek için de bir vesile arayan Skidelsky, bu teklifi ikiletmez; hemen “Geliyorum” diye geri mesaj atar.
Lord Skidelsky ile önceki akşam Finansbank’ın düzenlediği dar kapsamlı akşam yemeğinde tanıştık. Daveti havada kapma meselesini bana kendisi anlattı. “İstanbul’a bu zamana kadar gelmemiş olmama inanamıyorum” dedi.

Tanıdık bir önyargı
Skidelsky’nin tarihçi de olduğunu hatırladığımızda, İstanbul’u bugüne kadar es geçmiş olması gerçekten de garip. Ama konuştukça, iyi tanıdığımız bir önyargı çıkıyor karşımıza:
“İstanbul’un tam bir Batılı kent olduğunu hayretle gördüm. Buraya gelene kadar Türkiye AB üyesi olamaz diyordum. Dünden beri ise ‘Yeniden düşünmeye başladım’...”
Ve heyecanla Türkiye’ye geldiğinden beri kendisine sorduğu soruları peş peşe sıralıyor:
“Avrasya nedir?
Türk klasik müziği nasıldır?
Avrupa, Asya’nın bir uzantısı mıdır?
Avrupa bir kıta mı, yoksa Ortadoğu ve Uzakdoğu gibi bir blok mudur?
Fransa ya da Danimarka’da Asya’nın izini bulamazsınız. Ama AB Türkiye’yi alırsa, ‘Nerede duracaksın?’ sorusu gelir gündeme...”
Lord Skidelsky, Keynes’le ilgili yeni kitabında “Nasıl bir sistem kuralım ki bu küresel kriz tekrarlanmasın?” sorusuna yanıt arıyor. “Maestro’nun Geri Dönüşü” başlığını koyduğu kitapta 4 maddelik çözüm önerisinin 3 maddesi Keynes’ten, 4. madde kendisinden:

Keynes haklı çıktı
“Keynes bize 3 şey dedi:
1) Finansal sistem daha fazla regüle edilmeli, terbiye edilmeli.
2) Moral ve etik değerler, ekonominin ayrılmaz parçasıdır. Makro ekonomi politikalarında para politikaları yerine mali politikalara öncelik verilmelidir.
3) Küresel eşitsizlikler ve dengesizliklerin giderilmesine özen gösterilmeli.”
Skidelsky’nin önerisi ise “Üniversitelerin ekonomi bölümlerinin lağvedilmesi. Çünkü öğrencilere sadece ekonomi öğrettiğiniz zaman ortaya ucubeler çıkıyor.”
Matematiksel ekonomiye de çok karşı Skidelsky: “Ekonomi bir İNSAN bilimidir; DOĞA bilimi değildir. Ekonomi politikalarını rakamlara dökerek sonuç alamazsınız. Bu politikaları üretecek kişilere matematik yerine hümanizm, psikoloji, sosyoloji öğretilmeli,” diyor.

Teoriler çökünce...
Skidelsky’ye göre insanoğluna, aslında sahip olmadığı bir rasyonellik atfeden “Rasyonel Beklentiler Teorisi” bu son küresel krizle çökmüş durumda. Zira bu tür teoriler hep, insanların çeşitlilik ve öngörülemezlik içeren davranışları, çok dar kalıplara sokularak geliştiriliyor. Risk analizleri de buna göre yapılıyor. Ancak insan davranışları, o dar kalıbın dışına çıktığı için teoriler de çöküyor.
Karl Marx, eşitlik ütopyasını insanların kafasına soktuğu için sık sık geri dönerdi; özellikle de eşitsizliğin arttığı dönemlerde... Keynes ise ölümünden 60 yıl sonra geri döndü ve dönüşü muhteşem oldu!

Yorum:

Bütünlenmesi gereken, dünya ve insan
Küreselleşen sistemin finans sorunu, küresel boyutta kurumsallaşacak yeni kurumlarla düzenlenip ve disipline edilerek halledilebilir.İnsanın, vahşi kapitalizm evresindeki tüm parçalanmışlığı, yabancılaşması ve yozlaşması, ancak otoritesi belirlenmiş gerçek bir serbest piyasa düzeninde, tekrar insanlığını kazanabileceği düzenlemelerle giderilebilir. Yeni ve tek bir dünya parasının getirileriyle yaratılacak fonlarla,SİSTEMİN geçmiş evresinin,her alandaki yıkımları onarılabilir . Bütün bu ve benzeri değişim ve dönüşümlerin algılanıp kavranılabilmesi ancak;İnsan bilimi olan ekonominin, cahiliye dönemi kapanmasıyla mümkündür.Geçekliğin kendi bütünlüğü içersinde anlaşılıp, kavranması için, İKTİSAT ÖĞRENİMİ DİĞER BÜTÜN BİLİM DALLARININ KATKILARIYLA yeniden İnsan odaklı olarak ve sistem temelinde biçimlendirilmelidir. Bu yeni bilimsel anlayış, sistemin geçmiş evresinin parçaladığı insanı ve odağında yer aldığı sistemi bütünlenmelidir.Marx ve Keynes,ve de her alandaki tüm eski ustalar, ancak bu yolda, BİRBİRLERİNİ BÜTÜNLEYEREK, KATKIDA BULUNABİLİR ve yol gösterici olabilirler.Geçmişden devraldığımız, insanlığın bilgi birikiminin bu yolda önümüzü aydınlatıcı katkılarını,hala parçalanmanın ve kendine yabancılaşmanın izlerini taşıyan beynimizle dışlamayalım.
YURDAER ERSAN:
25.06.2009 23:40